Abonneer op de RSS feed
Blog
De Taaldokter hoort wel eens wat. Dan vist hij een beduimeld notitieboekje uit zijn zak en schrijft het op. En als hij het de volgende dag nog kan lezen, kunt u het nu ook lezen. Belangrijkste bevinding: de schepping heeft niet voorzien in een zwanenhals tussen hersens en mond.
De Taaldokter kiest er dus gewoon voor om u even mee te nemen in zijn beleving van het aanzweten en afproeven van mooie producten.
Als hij er langs zapt, kan de Taaldokter tegenwoordig van walging zijn ogen geen moment afhouden van 24Kitchen, 'de enige Nederlandse foodzender'. Daar trekt onophoudelijk een bonte verzameling tv-koks voorbij, die het bekende keukenjargon tot in het absurde doorvoeren - vermoedelijk in de hoop de gretige kijker daarmee het gevoel te geven dat deze hun professionaliteit deelachtig wordt.
Hun vocabulaire is doorspekt van de 'dusssen', de 'gewoons' en de 'lekkers'. En ingrediënten zijn natuurlijk 'producten', veelal 'mooie producten'. Zo is een ui bijvoorbeeld 'dus' een 'mooi product'. Die snij je dan 'gewoon' in 'mooie dunne ringetjes'. 'En dan ga ik de uien dus gewoon lekker aanzweten'. (De kijker heeft nog niets in de gaten.)
De kok van deze uiensoep 'neemt' je voorturend 'mee'. Bij voorkeur in zijn 'beleving'. Tijdens de introductie: 'Ik neem u mee in mijn beleving van de klassieke Franse uiensoep.' En, een halve minuut later, uien snijdend: 'Ik neem u nu even mee in mijn beleving van eh, ja, van de uien.' (De kijker wacht vol spanning.)
Nu moet u niet denken dat zij zomaar iets doen, de tv-koks; zij maken voortdurend 'keuzes'. 'In dit geval kies ik er gewoon voor om er verse thijm in te doen.' En een stokbroodje erbij: 'De klassieke Franse pè.' En natuurlijk wat 'Gruyèrekaas' die wordt 'gerangeerd' op de 'pè'. (Zoals feta in brede kring al jaren 'fetakaas' heet, is Gruyère hier 'Gruyèrekaas'.) (De kijker blikt verdwaasd omn zich heen.)
Dan is het tijd voor de test: 'Ik ga 'm gewoon even lekker afproeven.' En dan volgt het: terwijl hij de lepel nog niet in zijn mond heeft gestoken, meldt de tv-kok, hoofschuddend en licht rillend van puur culinair genot: 'Koken is smaak. Smaak en beleving.' (De kijker ligt uitgeteld voor de tv.)
Dat voetbalclub FC Twente trainer C. Adriaanse ontsloeg was volgens de clubleiding niet alleen noodzakelijk omdat 'iedereen een totaal ander verwachtingspatroon over de samenwerking' bleek te hebben en er 'een onoverbrugbaarheid in verschillende gedachten van voetbalcultuur' was ontstaan, maar vooral omdat 'nooit de gewenste synergie en chemie' waren ontstaan.
Wat is dat toch, waardoor ook in de zakenwereld dat belegen jarenzeventig-buurtwerkersjargon floreert, dat menselijke verhoudingen alleen in esoterische termen weet te beschrijven? 'Klikken' die 'er zijn', vonken die 'overspringen', 'chemie', 'synergie' waar 'sprake van is'...
Soms vinden mensen elkaar aardig en kunnen ze goed samenwerken, soms niet.
Prijzen brengen niet altijd het beste boven in mensen. D66-leider A. Pechtold kreeg in 2009 de 'Duidelijketaalprijs'. Gisteren wilde hij bij Pauw en Witteman niet meedoen met de ‘linkse samenwerking’. Waar koos hij wel voor? ‘Het radicale midden’.
De Taaldokter was er even stil van. Het radicale midden. Het uiterst extremistische centrum. De drastische neutraliteit. De vergaande nietszeggendheid ook.
Naturlijk memoreerde hij ook weer de ‘duurzaamheidsagenda’. Man van agenda’s, Pechtold: altijd graag 'aan de slag met een toekomstagenda’.
En toen een der presentatoren hem wees op zijn stemverheffing, antwoordde Pechtold snel: ‘Nee. Gepassioneerdheid, gepassioneerdheid’. Met de bekende olijke blik weliswaar, maar toch...
Hij wilde al afsluiten - met een merkwaardige combinatie van twee andere clichés ('gaan voor urgentie'): ‘De tijd van uitstel gaat ons opbreken. En die urgentie, daar ga ik voor.’ Maar toen bleek het volgende onderwerp Napoleon te zijn. En kon hij nog even kwijt dat 'een van zijn voorvaderen' tijdens de slag bij Waterloo nog tegen Napoleon had 'mogen' vechten.
Het radicale midden. De duurzaamheidsagenda. Gepassioneerdheid. Gaan voor urgentie. Mogen. Taalprijs. Uit het radicale midden van de Taaldokter begonnen oprispingen op te borrelen.
De laatste Taaltoezichtrubriek van de Taaldokter. Na ruim vijf jaar is de meeste gekkigheid wel behandeld - al wordt er nog steeds noest gewrocht, op ministeries, in provinciehuizen en gemeentekantoren... Een terugblik en een laatste pleidooi voor het inzetten van taalvaardigheid als selectie- en beoordelingscriterium.
Zie ook het archief.
TV-presentator P. Lodiers na afloop van het gesprek tegen zijn gast: 'Mag ik je onwaarschijnlijk bedanken voor een mooie avond.' Zonder vraagteken.
Onwaarschijnlijk: overdreven, borstklopperig en er stellig van uitgaand dat gast en publiek denken dat iets 'onwaarschijnlijk' en dus goed wordt als je het maar zo noemt - en nog terecht ook, zo valt te vrezen. Onwaarschijnlijk gratuit.
Voetbalcommentator over keeper die zich strekt om 'het lederen monster uit de doelmond te ranselen': 'Goede strekking daar van Lehmann.' De doelverdediger rekte zich imposant uit, dat was de strekking van zijn woorden - maar dat 'strekking' zette de kijker even op het verkeerde been.
De Taaldokter vond het bijna net zo vreemd als een andere doelman die een doelpoging pareerde en volgens de commentator dus een 'parade' liet zien, omdat zijn eerste associatie die met 'paraderen' was, en niet met 'pareren'. Zie ook hier.
